Thart ar 3.3% de dhaoine fásta in Éirinn — duine as gach tríocha — ag streachailt le heasláinte chearrbhachais, de réir taighde ESRI 2023 (Ó Ceallaigh agus comhúdair, DOI: 10.26504/rs169). Má tá tú, nó duine de do chuid, ag lorg cabhair do chearrbhaigh le fadhbanna, tá an treoir seo dírithe ort: ní léacht í ar cad is neamhord cearrbhachais ann — is treoir phraicticiúil í: cén uimhir, cén clár, cén chéim, an lá seo.
Tá seacht gciseal tacaíochta ar fáil in Éirinn: líne chabhrach náisiúnta 24/7, seirbhísí cliniciúla HSE maoinithe ag an Stát, ionaid chóireála cónaitheacha agus seachtracha, tacaíocht piaraí (Gamblers Anonymous Ireland), comhairle airgeadais (MABS), líne ghéarchéime, agus cosaint náisiúnta féinihmrcála (NGER/GRAI). Tá dul chun cinn déanta ó tháinig an tAcht um Rialáil Cearrbhachais 2024 i bhfeidhm agus GRAI á bhunú an 5 Márta 2025 — ach is é an “dualgas cúraim” (“duty of care”) fós an crann taca: tá freagracht ar an Stát agus ar an tionscal cosaint a thairiscint do gach duine leochailí.
Foláireamh sláinte: Is féidir le cearrbhachas a bheith andúileach agus dochrach. Tacaíocht in aisce: GamblingCare.ie | Saorghuthán 1800 936 725 (24/7). 18+. Ceadúnaithe ag GRAI.
Clár ábhair
- An chéad ghlao — cabhair do chearrbhaigh le fadhbanna: GamblingCare.ie 24/7
- Seirbhísí HSE agus cláir chóireála maoinithe ag an Stát
- Tacaíocht piaraí — Gamblers Anonymous Ireland
- Cabhair don teaghlach agus do na cairde
- Cabhair airgeadais — MABS agus comhdhlúthú fiacha
- Géarchéim — más cás éigeandála é
- Cosaint phraicticiúil — féinihmrcáil náisiúnta (NGER) agus uirlisí blocála
- Plean an chéad seachtaine — cad ba cheart a dhéanamh anois
- Conclúid
An chéad ghlao — cabhair do chearrbhaigh le fadhbanna: GamblingCare.ie agus an líne 24/7
Nuair a thosaíonn tú ag cuardach cabhrach, is é GamblingCare.ie an pointe iontrála is tábhachtaí. Glaoigh ar 1800 936 725 aon am den lá nó den oíche, aon lá sa bhliain, saor in aisce ó gach líonra. Freagraíonn foireann oilte Dunlewey Addiction Services (bunaithe 1987) gach glao; is NGO neamhspleách í GamblingCare.ie, bunaithe i Márta 2019, maoinithe ag Gambling Awareness Trust (GAT) tríd an tobhach tionscail.
Cad le bheith ag súil leis? Comhrá gairid (~5–10 nóiméad): éisteacht gan bhreith, triáil ghairid, agus atreorú féideartha chuig comhairleoireacht in-person, chuig comhrá gréasáin, nó chuig seirbhísí HSE. Ní gá duit coinne a dhéanamh roimh ré. Ní gá tagairt sláinte ná dochtúir a bheith agat. Is féidir glaoch fiú mura bhfuil tú cinnte an bhfuil fadhb agat — sin é go díreach an fáth atá leis an líne.
Tá trí bhealach teagmhála ar fáil: (1) glao ar 1800 936 725, (2) comhrá gréasáin ag gamblingcare.ie/get-help/online-support/, (3) ríomhphost tríd an láithreán. An chéad ghlao an chéim is mó. Is minic a bhíonn sé sin, an glao is deacra a chur.
Comhrá gréasáin — rogha eile do dhaoine gan príobháideacht
Má tá tú i suíomh ina bhfuil sé deacair labhairt os ard — cónaí le baill teaghlaigh, m.sh. — soláthraíonn GamblingCare.ie comhrá gréasáin (web chat) ag gamblingcare.ie/get-help/online-support/. Tugann sé an rúndacht chéanna le glao gutháin ach in modh téacs. Tá sé ar fáil i rith uaireanta sonracha — seiceáil an láithreán don sceideal reatha.
Tacaíocht teaghlaigh ón líne chéanna — Extern Problem Gambling
Soláthraíonn Extern Problem Gambling comhairleoireacht shainoirthe do theaghlaigh tríd an líne chéanna: 1800 936 725 nó, go díreach, +353 89 241 5401. Cuireann Extern le Dunlewey mar chomhpháirtíocht — déileálann Extern go sainiúil le dinimic an teaghlaigh agus le cód-spleáchas (codependence). Atreorú féideartha chuig Gam-Anon mar chéim eile. Crostagairt: /anduiltí-cabhair-tacaiocht-teaghlaigh.
Seirbhísí HSE agus cláir chóireála maoinithe ag an Stát
Tar éis (nó in éineacht le) GamblingCare.ie, is é HSE Addiction Services an dara príomhphointe iontrála — an geata isteach chuig cóireáil mhaoinithe ag an Stát. Saorghuthán: 1800 459 459, Luan go hAoine. Tugann foireann altraí agus comhairleoirí oilte triáil agus atreorú chuig seirbhísí HSE áitiúla nó chuig na hionaid speisialaithe thíos.
Ó Mheitheamh 2025, tá an chéad chlár cearrbhachais sonrach maoinithe ag an HSE ar fáil ag Ionad Rutland (Cnoc Lín, Baile Átha Cliath). Glao: 01 494 6358 · rutlandcentre.ie. Soláthraíonn sé clár 10 seachtaine bunaithe ar CBT (cognitive behavioural therapy — an chóireáil le bunús taighde is láidre don chearrbhachas), síc-oideachas, agus comhairleoireacht aonair. Cóireáil othair sheachtraigh í — leanann an cliant ag obair nó ag staidéar le linn an chláir. Sin é an “dualgas cúraim” cliniciúil ag teacht chun cinn: tá an HSE ag glacadh leis an dualgas ó Mh 2025, cé go bhfuil fanachtaí i gceist agus an clár ag forbairt fós.
Nuair a theastaíonn tearmann níos géire ón timpeallacht, soláthraíonn Ionad Cóireála Bushypark (Inis, Co. an Chláir; glao: 065 684 0944 · bushypark.ie) cóireáil chónaitheach — fanann an cliant ar an láthair ar feadh tréimhse ainmnithe. Oiriúnach do dhéine measartha go dian. Tá Cuan Mhuire (Athy, Bruff, Galway, Newry) ar fáil chomh maith mar ionad cónaitheach carthanais [deimhnigh sonraí teagmhála ag cuanmhuire.ie]. I gcás comhdhiagnóis — cearrbhachas in éineacht le dúlagar nó imní — d’fhéadfadh Ospidéal Naomh Eoin de Dhia (Stigh Lorgan, BÁC; stjohnofgodhospital.ie [le deimhniú]) a bheith oiriúnach. Don duine nach féidir taisteal go pearsanta, soláthraíonn The Gambling Clinic CBT ar líne (telehealth) [thegamblingclinic.ie — le deimhniú].
Cén cineál cóireála a oireann duit
Is é CBT (cognitive behavioural therapy) an chóireáil le bunús taighde is láidre don neamhord cearrbhachais — luaitear é sa treoir idirnáisiúnta. Má tá tú fós idir dhá chomhairle faoi athrú, d’fhéadfadh MI (motivational interviewing) a bheith ina chéad chéim fheilmheanach. Oibríonn tacaíocht piaraí (Gamblers Anonymous) go maith i dteannta le CBT — ní in ionad. I gcásanna áirithe, d’fhéadfadh lia Naltrexone a phlé mar rogha off-label (labhair le do dhochtúir teaghlaigh i gcónaí). Crostagairt: /anduiltí-cóireáil.
| Clár | Modh | Tréimhse | Suíomh | Nuair atá oiriúnach |
|---|---|---|---|---|
| Ionad Rutland | CBT othair sheachtraigh + síc-oideachas | 10 seachtaine | Cnoc Lín, BÁC | Déine éadrom go measartha; cliant ag obair / ag staidéar |
| Bushypark | CBT cónaitheach | Tréimhse ainmnithe | Inis, Co. an Chláir | Déine measartha go dian; gá le tearmann ón timpeallacht |
| Cuan Mhuire | Cónaitheach (ilanúile) | Tréimhse ainmnithe | Athy / Bruff / Galway / Newry | Comhanúil (cearrbhachas + alcól / drugaí) |
| Saint John of God Hospital | Sláinte intinne lánaireachtach | Aonair | Stigh Lorgan, BÁC | Comhdhiagnóis (cearrbhachas + dúlagar / imní) |
| The Gambling Clinic | CBT ar líne (telehealth) | Aonair | Digiteach | Iargúltacht gheografach / scéal sceidil |
| Gamblers Anonymous | 12-céim piaraí | Leanúnach | In-person / ar líne | I dteannta CBT mar thacaíocht fhada |
Tacaíocht piaraí — Gamblers Anonymous Ireland
Soláthraíonn Gamblers Anonymous Ireland an clár tacaíochta piaraí is fadsaolaí in Éirinn. Glao: 01 872 1133 · gamblersanonymous.ie. Clár 12-céimeach atá bunaithe ar shamhail Alcoholics Anonymous — saor in aisce, gan ainm fíor, gan teorann ama.
Tá cruinnithe in-person ar fud na hÉireann: Baile Átha Cliath, Corcaigh, Gaillimh, Luimneach, Sligeach, Maigh Eo, Dún na nGall, Cill Chainnigh — féach gamblersanonymous.ie/meetings don liosta beo. Tá cruinnithe ar líne ar fáil i mBéarla; d’fhéadfadh cruinnithe Gaeilge a bheith ag amanna ainmnithe — seiceáil an láithreán le deimhniú. Tugann GA an rud a bhfuil ag lorg ag go leor daoine: daoine eile ar an aistear céanna, gan bhreith, lasmuigh den chóras cóireála foirmiúil.
Pointe criticiúil: ní leigheas uathoibríoch é GA, ach is é an ghné is buanseasmhaí den téarnamh do go leor daoine. Oibríonn sé go háirithe go maith i dteannta le CBT (Ionad Rutland nó a chomhionann) — sin dhá philiéar tacaíochta ag oibriú ag an am céanna.
Gam-Anon Ireland — an clár comhthreomhar do bhaill teaghlaigh (céile, tuismitheoir, leanaí fásta). Cruinnithe ar leith atá deartha chun an teaghlach a fhoghlaim conas freagairt go sláintiúil — gan cód-spleáchas, gan tréigean. Tá faisnéis le fáil ag gam-anon.ie [le deimhniú]. Crostagairt: /anduiltí-cabhair-gamblers-anonymous.
Cabhair don teaghlach agus do na cairde
Ní fhanann fadhb chearrbhachais ag an duine amháin. Tugann taighde O’Brennan (Newstalk/Pat Kenny Show, 2021) le tuiscint go bhfuil 55,000 duine ar a laghad in Éirinn ag déanamh díobhála dhian ó chearrbhachas — agus go mbíonn tionchar ag gach cás díobh ar 2–6 dhuine eile sa teaghlach nó i measc cairde. Brisean iontaoibh, fiachas comhroinnte, sláinte intinne — is féidir leis an damáiste maireachtáil fada tar éis stoptha imeartha.
Tá trí phointe iontrála ar leith do theaghlaigh: (a) Gam-Anon Ireland — clár 12-céimeach do theaghlaigh (comhpháirtíocht GA), (b) Extern Problem Gambling — comhairleoireacht shainoirthe teaghlaigh ar an líne 1800 936 725 nó go díreach +353 89 241 5401, (c) sruth tacaíochta teaghlaigh GamblingCare.ie — comhrá gréasáin agus glao tiomnaithe do dhaoine ag aireachtáil duine eile ag streachailt.
Míthuiscint choitianta: ní féidir duine a iallach a leigheas. Is féidir, áfach, an teaghlach a threorú chun é féin a chosaint — airgeadas, sláinte, leanaí faoi aois. Tá cosaintí dlíthiúla ann faoin Acht um Chosaint Teaghlaigh sa Bhaile 1976 — pléite go hiomlán in /anduiltí-cabhair-tacaiocht-teaghlaigh. Ní mé as féin atá: tá daoine eile ar an aistear céanna, agus tá seirbhísí ann a thuigeann cad atá i gceist.
Cabhair airgeadais — MABS, comhdhlúthú fiacha agus an Insolvency Service
Leanann fiachas tar éis stoptha imeartha. Sin gné is buanseasmhaí an damáiste: oibríonn an cearrbhachas ar sceideal “variable-ratio reinforcement” — an córas deolchaire randamach is cumhachtaí ar eolas — agus is é an fiachas an rian is doimhne a fhágann sé. Gan treoir airgeadais, féadann an streachailt sin maireachtáil blianta tar éis an imirt a stopadh.
Soláthraíonn MABS (Money Advice and Budgeting Service / Seirbhís Chomhairle Airgeadais agus Buiséadaithe) comhairle saor in aisce, rúnda, agus neamhspleách: 0818 072 000, Luan go hAoine 9.00–20.00 · mabs.ie. Cumhdaíonn MABS fiachas cearrbhachais gan aon bhreithiúnas.
Trí phointe cabhrach MABS: (a) athbhreithniú iomlán ar do staid airgeadais, (b) caibidlí le creidiúnaithe — laghdú ráta, fadú téarma, “breathing space” sé-mhí, (c) atreorú chuig Insolvency Service of Ireland (isi.gov.ie) mar rogha dheireanach — Personal Insolvency Arrangement nó Plean Aisíocaíochta Cosanta. Ná glac leis na roghanna seo gan comhairle dlíthiúil.
Mar chéim choisctheach ar fhiachas breise, tá bloic chearrbhachais bainc ar fáil saor in aisce: Bank of Ireland (aip mhóibíleach → Card Controls → Gambling), AIB (Card Controls → Block gambling), Permanent TSB (Open24 → cooling-off 48 uair), EBS (foireann + ceap €1), Revolut (Gambling Merchant Control — réamhshocrú OFF in Éirinn — an cliant féin a chasann ON). Crostagairt: /cearrbhachas-freagrach-bloic-cearrbhachais-bainc, /anduiltí-mabs-financial-counselling.
Géarchéim — más cás éigeandála é
Tá comhchaidreamh láidir idir neamhord cearrbhachais dian agus smaointe féindhíobhála — is fíric sláinte poiblí é sin, ní meas moráltachta. Má tá tú in éadóchas anois, cuir glao ar Samaritans: 116 123 — 24 uair, 7 lá, saor in aisce ó gach líonra in Éirinn. Éisteacht gan bhreith. Ní gá duit aon rud a mhíniú.
Tá seirbhís téacs géarchéime ar fáil freisin: téacs go 50808 — seirbhís saor in aisce 24/7 do dhaoine ag streachailt le smaointe féindhíobhála [deimhnigh scóip leanúnach 2026 ag hse.ie]. Más cás éigeandála fisiciúla é — más tú nó duine eile i ndainféar fhisiciúil anois — glaoigh ar 999 nó 112 láithreach.
“Má tá tú in éadóchas anois, cuir glao ar Samaritans 116 123. 24/7. Saor in aisce. Gan bhreith.” Sin na focail phráinne. Ní gá fanacht. Ní gá a bheith cinnte. Pléifear cás cearrbhachais tar éis na géarchéime — ach is é an glao sin an chéim is tábhachtaí den oíche sin.
Cosaint phraicticiúil — féinihmrcáil náisiúnta (NGER) agus uirlisí blocála
Tar éis an chéad ghlao, is í féinihmrcáil ar an NGER (Clár Náisiúnta Eisiamh Cearrbhachais / National Gambling Exclusion Register) an chéim chosanta is éifeachtaí atá ar fáil saor in aisce. Oibríonn NGER ar fud na n-oibreoirí ceadúnaithe go léir in Éirinn — tairseach amháin, cosaint iomlán. Bunaithe ag GRAI faoin Acht um Rialáil Cearrbhachais 2024, le héifeacht ón 5 Márta 2025. Tairseach iontrála: grai.ie. Tréimhsí éagsúla ar fáil — deimhnigh an liosta oifigiúil ag grai.ie. Ó Feabhra 2026, tá toirmeasc ar mhargaíocht phearsantaithe chuig daoine atá cláraithe sa NGER — fágann sin go bhfuil an chosaint níos láidre fós ná féinihmrcáil ar shuíomh aonair.
Comhlánaigh NGER le bloic chearrbhachais bainc: Bank of Ireland (aip mhóibíleach → Card Controls → Gambling), AIB (Card Controls → Block gambling transactions), Permanent TSB (Open24 → cooling-off 48 uair sula gcuirtear ar ais), EBS (glao foirne + ceap €1), Revolut (Gambling Merchant Control — réamhshocrú OFF in Éirinn — an cliant féin a chasann ON).
Tá dhá uirlis bhlocála seachtracha ar fáil chomh maith: Gamban (gamban.com — íoctha, deimhniú leibhéal seirbhíse, breis is 85,000 suíomh ar an liosta bloctha) agus BetBlocker (betblocker.org — saor in aisce, carthanas cláraithe, liosta bloctha den scála céanna). Crostagairtí: /cearrbhachas-freagrach-nger-national-exclusion-register, /cearrbhachas-freagrach-gamban, /cearrbhachas-freagrach-betblocker, /cearrbhachas-freagrach-fein-eisiamh.
Plean an chéad seachtaine — cad ba cheart a dhéanamh anois, an lá seo agus an mhí seo
Seo thíos an t-achrann praicticiúil: seacht gcéim, ag dul ó “anois” go “an mhí seo”. Ní gá gach céim a chur i gcrích ag an am céanna. Glao amháin, lá amháin — is é sin tús maith.
| Ciseal | Acmhainn | Uimhir / URL | Uaireanta | Costas |
|---|---|---|---|---|
| Líne chabhrach 24/7 | GamblingCare.ie | 1800 936 725 · gamblingcare.ie | 24/7, 365 lá | Saor in aisce |
| Seirbhís sláinte stáit | HSE Addiction Services | 1800 459 459 · hse.ie | Lu–A | Saor in aisce |
| Cóireáil othair sheachtraigh (CBT) | Ionad Rutland | 01 494 6358 · rutlandcentre.ie | Lu–A | Saor in aisce (atreorú HSE ó Mh 2025) |
| Cóireáil chónaitheach | Ionad Bushypark | 065 684 0944 · bushypark.ie | I rith na bliana | Costas measta |
| Cóireáil chónaitheach (carthanas) | Cuan Mhuire | cuanmhuire.ie [le deimhniú] | I rith na bliana | Atreorú féideartha |
| CBT ar líne | The Gambling Clinic | thegamblingclinic.ie [le deimhniú] | Coinne | Costas |
| Tacaíocht piaraí | Gamblers Anonymous Ireland | 01 872 1133 · gamblersanonymous.ie | Cruinnithe rialta | Saor in aisce |
| Tacaíocht teaghlaigh | Gam-Anon + Extern Problem Gambling | 1800 936 725 · gam-anon.ie | Cruinnithe rialta | Saor in aisce |
| Comhairle airgeadais | MABS | 0818 072 000 · mabs.ie | Lu–A 9.00–20.00 | Saor in aisce |
| Líne ghéarchéime | Samaritans | 116 123 · samaritans.org/ireland | 24/7 | Saor in aisce |
| Téacs géarchéime | HSE / Crisis Text Line | Téacs: 50808 [le deimhniú] | 24/7 | Saor in aisce |
| Féinihmrcáil náisiúnta | GRAI / NGER | grai.ie | I rith na bliana | Saor in aisce |
- Anois (an chéad uair an chloig) — Cuir glao ar GamblingCare.ie 1800 936 725 (24/7, saor in aisce). Má tá tú in éadóchas → Samaritans 116 123. Más cás éigeandála fisiciúla é → 999 / 112.
- Inniu — Suiteáil uirlis bhlocála: Gamban (gamban.com) nó BetBlocker (betblocker.org, saor in aisce). Más úsáideoir Revolut tú, cas Gambling Merchant Control chuig OFF (Socruithe → Rialú Cárta).
- An tseachtain seo — Féinihmrigh ar an NGER ag grai.ie. Cuir bloc cearrbhachais ar do chárta bainc (BOI / AIB / PTSB / EBS de réir do bhanc féin).
- An tseachtain seo freisin — Cuir glao ar HSE Addiction Services 1800 459 459 chun atreorú a iarraidh chuig clár CBT (Ionad Rutland nó seirbhís chomhionann áitiúil).
- An mhí seo — Déan teagmháil le MABS (0818 072 000, Lu–A 9.00–20.00) maidir le hathbhreithniú ar do staid airgeadais agus pleananna fiacha.
- An mhí seo freisin — Freastail ar an chéad chruinniú Gamblers Anonymous (gamblersanonymous.ie/meetings) — gan ghealltanas, féachaint amháin.
- Don teaghlach — Moltar ball den teaghlach freastal ar Gam-Anon (gam-anon.ie) nó cuir glao ar shruth tacaíochta teaghlaigh GamblingCare.ie (1800 936 725).
Conclúid
Thart ar 3.3% de dhaoine fásta in Éirinn ag streachailt le neamhord cearrbhachais (ESRI 2023) — is scála náisiúnta é sin a éilíonn freagra struchtúrtha. Tá an freagra sin ag teacht: GamblingCare.ie ó 2019, an tAcht um Rialáil Cearrbhachais 2024, GRAI agus NGER ó Mh 2025, agus clár CBT maoinithe ag HSE ag Ionad Rutland ó Mh 2025 freisin. Is léargas é sin ar “dualgas cúraim” a bhí i bhfad ag teacht in Éirinn — fós ag dul in éineacht le tíortha Eorpacha eile maidir le raon agus infhaighteacht seirbhísí.
Má tá tú ag lorg cabhair do chearrbhaigh le fadhbanna — duit féin nó do dhuine gaoil — ná fan. Tá na seirbhísí ann, ach ní thagann siad chugatsa. Cuir glao ar GamblingCare.ie 1800 936 725 inniu — saor in aisce, 24 uair an chloig, gan bhreith. Sin é an chéad chéim, agus is minic gurb é an ceann is mó.
Foláireamh sláinte: Is féidir le cearrbhachas a bheith andúileach agus dochrach. Tacaíocht in aisce: GamblingCare.ie | Saorghuthán 1800 936 725 (24/7). 18+. Ceadúnaithe ag GRAI.